Kỹ năng viết hay chuyện học viết từ trên ghế nhà trường

Người khởi tạo K
Kim2
Ngày gửi

Kim2

Level 8
COPYWRITER và HỌC Ở ĐÂU, HỌC NHƯ THẾ NÀO?

Copywriter là người viết những nội dung trong môi trường Marketing (Marketing copy). Ở góc độ truyền thống, có hai hướng để đi:

- Quảng cáo (advertising): dành cho các bạn có khuynh hướng sáng tạo, viết nghiêng về creative concept (kịch bản sáng tạo tổng thể), thực thi các ý tưởng thành chữ cụ thể (bài quảng cáo, kịch bản TVC, kịch bản hình ảnh, slogan chiến dịch,...). Làm mảng này thì đi từ nhỏ tới lớn, làm từ thực thi đến tổng thể.

- PR: dành cho các bạn có khuynh hướng viết báo, viết chắc chắn trong mảng này. Mảng này khó vì đòi hỏi nghiệp vụ báo chí, viết chắc tay và đa dạng.

Digital mang đến những kênh mới nên khái niệm Content Writer được mở rộng (người viết nội dung) trên các nền tảng truyền thông trực tuyến (web, social, email, display,...). Tuy nhiên, khái niệm Advertising và PR thì không thay đổi gì, chỉ là đôi khi người làm nghề bị mù mờ với chính những gì mình làm. Ví dụ như viết copy một trang web thì cần đi từ creative concept đến kịch bản hình ảnh, rồi sau đó mới triển khai thành nội dung, y hệt như làm một cuốn brochure hay catalogue (giá làm một ấn phẩm sáng tạo này có khi đến $10.000 hoặc cao hơn nữa). Cũng là viết trên web nhưng nếu viết SEO (search engine optimization) thì đôi khi chỉ vài chục ngàn đồng, nhưng cũng là SEO nếu làm đúng thì một bài cũng vài triệu vì khó viết (kỹ thuật, kiến thức). Điều này tuỳ các bạn tự định nghĩa và lựa chọn nghề nghiệp. Về cơ bản, không còn ranh giới giữa Marketer và Digital Marketer, cũng như giữa Advertising Copywriter và Digital Advertising Copywriter. Digital đã là một khái niệm bao gồm cả truyền thống (traditional) lẫn hiện đại (new).

HỌC CÁI GÌ và HỌC Ở ĐÂU

1. Marketing Mindset & Marketing Knowlegde

Kiến thức có thể học từ trường và sách. Trường nên là đại học chính quy về quản trị kinh doanh hoặc marketing truyền thông. Học ở trường giúp bạn có một môi trường tốt (hệ thống bằng, cấp bậc, quy chuẩn giáo dục, giảng viên, bạn học, liên kết với các cộng đồng, tổ chức chuyên ngành). Nếu chọn con đường này xin hãy học nghiêm túc và đàng hoàng. Kiến thức bạn có là nền tảng, đủ để không làm sai và sau này học gì cũng nhanh.

Nếu học từ sách (học tức là nghiêm túc tự tìm hiểu các khái niệm, ghi chép và tìm người giảng giải các khái niệm chứ không phải đọc kiểu cỡi ngựa xem hoa lướt lướt) thì hãy đọc các sách căn bản, nguyên lý như Principles of Marketing của Phillip Kotler. Nếu đi nhiều về digital thì đọc Blue Print (để hiểu quảng cáo trên Facebook nên làm gì) hay Primer (để hiểu Google khuyên làm gì). Một số sách khác cao siêu hơn thì xin hãy đọc sau khi đã qua căn bản. Một cuốn khuyến khích nên đọc nữa là Copywriting: Successful Writing for Design, Advertising and Marketing của Mark Shaw.

Nói chung đừng học lung tung nếu không biết mình nên học gì.

Tư duy thì khó hơn, nhưng nếu bạn là người mới thì bạn chỉ cần học một thứ thôi: hãy đứng về phía người mình muốn giao tiếp và dẹp bỏ cái tôi để có thể viết ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu. Đừng màu mè, đừng cố tỏ ra sâu sắc, hay ho.

2. Writing skill:

Hãy học tiếng Việt thật giỏi. Làm sao để học tiếng Việt thật giỏi? Bạn có 12 năm phổ thông cho việc này, nếu học chăm xin chúc mừng bạn, nếu chưa chăm xin mời học lại. Sách giáo khoa tiếng Việt và ngữ văn nên đọc lại để viết cho đúng ngữ pháp.

Hãy đọc nhiều sách báo, tạp chí (văn hoá, chuyên ngành, giải trí, lối sống, thời trang, kinh doanh,...) để học cách viết và bổ sung từ vựng. Đây là thói quen cần duy trì mỗi ngày trong nhiều năm trời cho đến khi bạn ngừng viết.

Hãy đọc ca dao tục ngữ để hiểu về biện pháp tu từ và học về nhạc điệu trong tiếng Việt. Đây là điểm son trong tiếng Việt và niềm tự hào của tiếng Việt.

Hãy đều đặn tập viết mỗi ngày. Ba trăm chữ, năm trăm chữ rồi một ngàn chữ hay ba ngàn chữ. Tập viết là cách để giải quyết các bế tắc về ngôn ngữ, biến từ vựng đã đọc thành của mình. Hai năm hay ba năm là một quãng đường tạm đủ để viết đỡ dở, sau đó sẽ quen và tốt dần lên.

Để viết trước tiên cứ từ mấy cái căn bản này, khỏi cần gì xa xôi. Kiến thức cần được tiếp nạp và tích lũy, kinh nghiệm cũng thế.

Đừng tin mấy ông bầu, ông vua, nữ hoàng gì đó. Học xong cũng thế chẳng khá gì đâu he he.

* Bài viết này không nhắc gì đến chuyện học quảng cáo, marketing. Tôi đọc các bài viết trong group này, thấy các bạn bị sa đà vào việc tìm hiểu “làm sao để viết quảng cáo cho hay” mà quên là làm sao để viết cho đúng, cho tốt. Tiếng Việt phải tốt đã. Để học tiếng Việt, hiện có nhiều tài liệu, sách và cả các group về tiếng Việt trên Facebook. Bài này chỉ nhắc lại một chút về phương pháp.

Viết là một hình thức giao tiếp. Để viết tốt cần tập luyện. Để viết đúng, cần có kỹ năng.

Trong suốt những năm đi học, môn NGỮ VĂN là môn giúp các bạn học được điều này. Từ cấp Một đến cấp Ba, các bạn sẽ được học:

- văn học
- tiếng Việt
- làm văn

Cấp Một các bạn học nền tảng, chủ yếu là tiếng Việt, chính tả và một số thể thức đơn giản của làm văn nhằm giúp bạn rèn luyện cách trình bày một vấn đề ở mức đơn giản nhất và sử dụng đúng tiếng Việt.

Cấp Hai các bạn sẽ học những cách diễn đạt đòi hỏi độ khó cao hơn khi trình bày vấn đề với phương pháp lập luận dựa trên lý lẽ và dẫn chứng. Sự tường minh và phản biện trong cách trình bày là điều bạn được học.

Cấp Ba là năm bạn được học nhiều về phương pháp tư duy, trình bày quan điểm và thể hiện chính kiến của mình. Đây cũng là quãng thời gian mà bạn bắt đầu có nhận thức rõ ràng hơn về xã hội, có đủ nền tảng kiến thức từ các môn học khác như tư duy logic của toán học, hiểu biết cơ bản về địa lý, lịch sử,... và ít nhiều có đủ vốn từ để sử dụng. Môn giáo dục công dân (triết học ứng dụng) cũng giúp bạn có thể có góc nhìn riêng dựa trên lý luận xã hội.

Về cơ bản, kỹ năng viết của bạn sẽ được hình thành qua mười hai năm với hai mảng chính:

1 - Gây chú ý (kể)
- miêu tả
- tường thuật
- kể chuyện (tự sự)
- nêu cảm nghĩ

2 - Thuyết phục (nghị luận)
- chứng minh
- bình luận
- phân tích

Kể tốt giúp cho nội dung của bạn tạo đủ sức hấp dẫn và cuốn hút người đọc.

Thuyết phục tốt bởi nội dung của bạn mạch lạc, dễ hiểu lại có nhiều dẫn chứng minh bạch, gần gũi.

Nếu bạn viết mãi mà vẫn không hay tức là kỹ năng kể của bạn có vấn đề. Nếu bạn viết mãi mà người ta vẫn không thấy thuyết phục tức là biện giải của bạn không đủ lý lẽ và thiếu phương pháp.

Còn bạn bế tắc, không tìm ra ý, không hiểu được cấu trúc của bài viết của mình, thấy mọi thứ rời rạc mông lung thì hãy nghĩ lại xem tại sao, nếu như bạn đã từng học rất chăm và học đúng.

Học Văn học để có ý, có từ, hình thành những nền tảng cơ bản về câu chuyện, cốt truyện và hiểu cái hay của kể chuyện. Học Tiếng Việt để viết đúng, viết chắc, viết không sai.

Và Làm Văn là môn học từ nhỏ, rèn giũa từ những thói quen nhỏ nhất.

Viết khá vui, nên duy trì thói quen sẽ tạo nên thành quả tích cực.

Đa số các bạn hiện tại viết không tốt vì trưởng thành lên với văn mẫu và sự lơ là trong phương pháp học Văn ở nhà trường nhiều năm trước. Học sai phương pháp, sai cả về tư duy học tập thành thử đến giờ lại khó khăn trong việc viết một thứ gì đó.

Muốn sửa cũng được, chỉ hơi vất vả chút. Các bạn muốn sửa, chỉ cần rèn giũa mấy thứ nhắc tới ở trên, mỗi ngày một chút một chút. Mạng xã hội và những chia sẻ ngắn không đầu không đuôi làm ta lười đi và lệ thuộc vào hình ảnh, vậy cứ chuyển sang wordpress hay medium cho một cuộc chiến “viết-để-viết-tốt-hơn” và bớt dùng Facebook.

Hãy quay lại với việc tập miêu tả một đồ vật hay con vật gì đó, tường thuật lại một ngày, nêu cảm nghĩ của mình về một vấn đề và trình bày một quan điểm với đầy đủ lý lẽ, dẫn chứng. Tập từng kỹ năng, nho nhỏ mỗi ngày, bạn sẽ viết tốt hơn.

Đọc nhiều sẽ có từ, viết nhiều sẽ giúp bạn đưa các từ đó thành của mình.

Đơn giản thế, dù khó.

(Fb Phan Hai)
 

Thống kê

Chủ đề:
5,131
Bài viết:
6,454
Thành viên
92,399
Thành viên mới
KoinPro

Thành viên trực tuyến

Không có thành viên trực tuyến.
Top